سیاست خارجی افغانستان بس از طالبان

بههرحال واقعیت این است که در عرصه سیاسی رقبا در همه جای دنیا تلاش میکنند طرف مقابل را ناکارامد جلوه دهند و اگر رقیب به این نتیجه برسد که فردی را وارد کند، قطعا از ترکهایی که در ابعاد مختلف وجود دارد، نهایت استفاده را خواهد کرد. علیرغم دیدگاههای مختلف در خصوص عوامل تعیینکننده سیاست خارجی بهطور کلی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بهطور خاص، امروزه تقریبا نوعی اجماع و اتفاق نظر درباره نقش ویژگیها و متغیرهای جامعه داخلی در شکل دهی به سیاست خارجی وجود دارد.

دولت فعلی آمریکا چه استراتژیای را علیه جمهوری اسلامی برای اثرگذاری بر مسئولان و مردم ما دنبال میکند؟ در میزگرد چهارم سیدحسین سیف زاده به سیاست خارجی ایران در چشم انداز برنامه بیست ساله میپردازد و عباس ملکی به کارگیری مدلهای جدید در سیاست خارجی را مورد بحث قرار میدهد و امیر حاجی یوسیفی به مطالعه نظام بین الملل و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران میپردازد.

رفتار رأیدهندگان تهرانی و حتی سایر نقاط ایران و نگاه منفی به انتخابات تا چه زمانی به همین شکل ادامه خواهد یافت؟ اگر بخواهیم سیاسی نگاه کنیم، مجلس اصولگرا نباید ابزار موفقیت را به دست این دولت میداد. 7- نگاه و هدف خود را به سازمان تحت مدیریت خود محدود نکنم، بلکه تعاملات بین سازمانی و همافزاییهای فراسازمانی را مدنظر قرار دهم.

علاوه بر این، «جان کری»، وزیر امور خارجه اسبق آمریکا و «لیندا توماس گرینفیلد»، از دستیاران سابق هیلاری کلینتون را به ترتیب به عنوان نماینده ویژه رئیسجمهور در امور تغییرات اقلیمی، نماینده آمریکا در سازمان ملل و مدیر اطلاعات ملی آمریکا معرفی شدهاند. به جز این افراد، عیسی زارع پور (وزیر ارتباطات)، امیر عبدالهیان (وزارت خارجه)، حجت الله عبدالملکی (وزیر کار و تعاون) رضا فاطمی امین (وزیر صنعت، معدن و تجارت) و سیدجواد ساداتی نژاد (وزیر جهاد کشاورزی) و محمدعلی زلفی گل (وزیر علوم) هم از مدیران میانی دولت احمدی نژاد بودند که حالا به وزارت ارتقا پیدا کردهاند.

رحیمی در ادامه اظهار داشت: تکمیل عملیات اجرایی طرح سیمان باقران یکی از این مصوبات بود که وزیر صنعت، معدن و تجارت موظف به حل مشکلات این پروژه و اتمام آن شد. اظهار داشت: تا اینجا علائم خوبی از اروپا دریافت کردهایم. اکنون هم می گویم دونالد ترامپ و نتانیاهو که به دنبال توافق با مردم فلسطین هستند نیات خوبی ندارند و می خواهند بین اهالی فلسطین اختلاف ایجاد کنند و بدترین ظلم را نسبت آوارگان فلسطینی انجام دهند.

دولت عملا تلاش خود را برای ایجاد نظام کارامد شکل داده و تا جایی که میشود، منافذ فساد اقتصادی را بسته است. به همین دلیل سه ماه دوباره مهلت داده شد و به دلیل حاصل نشدن هیچ تغییری، استیضاح در صحن علنی مطرح شد. حتی در زمان مطرح شدن استیضاح در صحن آقای دکتر لاریجانی از استیضاح کنندگان خواست که یک ماه دیگر به وزیر مهلت دهند.

اما تحلیل واقعبینانه منوط به مشخص شدن نام افراد به خصوص رفتار انتخاباتی و شعارشان است. اگر میگویند مجلس در رأس امور است پس چرا برخی رفتار دیگری میکنند؟ برخی رسانهها موضوع استیضاح وزیر علوم را با بورسیهها گره زدند؛ حال آنکه اصلا این موضوع در خلال استیضاح در صحن علنی مطرح نشد.

برخورد با بابک زنجانی نیز از سوی دولت مورد حمایت قرار گرفت. اما همین مجلس تصمیم گرفت رایاش را از برخی وزرا پس گیرد چون عملکرد دولت قبل برای این مجلس تجربه شده است. بعد از استیضاح آقای فرجی دانا به نظر رسید که دولت با معرفی وزرای پیشنهادی به نوعی رویه لجبازی با مجلس را در پیش گرفت به طوری که آخرین وزیر پیشنهادی تنها 70 رأی را کسب کرد.

از بعد از جنگ جهانی دوم در انتخابات آمریکا از ده رئیسجمهوری که تا امروز به کاخ سفید رفتهاند، هشت رئیسجمهور دودورهای بودهاند و اگر اتفاقی هم مانند ماجرای کندی افتاد، بلافاصله جانسون از همان حزب دموکرات، دوباره رأی آورده است. ممکن است انتقاداتی هم به عملکرد بخشهایی از دولت وارد باشد که اتفاقی کاملا طبیعی در کار سنگین اجرائی است و میتوان با ترمیم نقاط ضعف یا رفتارهای اشتباه که باعث نارضایتی مردم میشود، آن را رفع کرد.

مثلا می توان نوع برخورد مجلس در موضوع استیضاح آقای شیخ الاسلام و سوال از رئیس جمهور را با موضوع برداشت 4.1 میلیارد دلاری مقایسه کرد که در نهایت این موضوع با تعامل مجلس و دولت رفع شد.از طرف دیگر میزان رضایتمندی سال اول دولت احمدی نژاد با سال اول دولت روحانی متفاوت است.

سوال: به نظر شما مردم عملکرد مجلس در مواجهه با دولت را چگونه ارزیابی می کنند؟ به هر حال تصمیم به خروج کامل نیروهای نظامی آمریکا توسط دولت بایدن با علم به اینکه ارتش افغانستان نمی تواند در برابر پیشروی های طالبان مقاومت کند، نشان می دهد کاخ سفید از اساس به دنبال احیای حکومت طالبانی و گسترش ناامنی در آسیای میانه بوده است.

آیا به نظر شما نباید نمایندگان بعد از سقوط هواپیمای آنتونف سوال میکردند و یا اینکه با دیدن کشتههای بسیار به دلیل نبود ایمنی در حوادث معادن و کارگاه های ساختمانی سکوت میکردند؟ در این دوره درچارچوب قدرت هوشمند، تیم اوباما طیفی از تحریم های فراگیر و چندلایه همراه با تهدید نظامی را علیه ایران بکار گرفتند. با این وجود هنگامیکه این اختلاف نظر به اتهام زنی و هجمه تبدیل میشود شرایط متفاوت میشود.

علاوه بر رد صلاحیتها، شاید همگرایی میان همه بخشهای جریان اصلاحات برای حمایت از فهرستهای ارائهشده در مجالس هشتم و هفتم وجود نداشت درحالیکه آن فهرستها چهرههای شناختهشدهتری نسبت به فهرست امید در مجلس دهم داشتند. تجربه گرفته شده یا امکان تکرار وجود دارد؟ حسین طلا که در دولت احمدینژاد به عنوان حامی دولت در مجلس شناخته میشد، تجربه مجلس از رفتارهای دولت قبل را در نوع برخورد با دولت فعلی تاثیر گذار دانسته و اعتقاد دارد این مجلس به دلیل کسب تجربه از دولت گذشته، با دولت روحانی مماشات بیشتری کرده است.

قانون اساسی ،رییس جمهور را عالی ترین مقام رسمی پس از مقام رهبری شناخته و مسؤولیت اجرای قانون اساسی و مصوّبات مجلس و ریاست قوه ی مجریه را به دوش او نهاده است. اساساً واژهی رهبری یا لیدرشیپ در نگرش استراتژیک آمریکا یعنی عدول از هژمونی و واگذار کردن کار به شرکا. بنابراین مجموعه نکات یاد شده مسائلی نبودند که دولت جوبایدن و اساساً حزب دموکرات آمریکا از آن غافل شود و یا از آن چشمپوشی کند.

اظهارات ترامپ در میان گزارشهای جدید رسانههای آمریکایی مطرح شده که گفته بودند منطقه جامعه مدارس دولتی دیترویت احتمالاً قبل از شروع ترم جدید، شرط واکسیناسیون را برای پذیرش دانشآموزان اعمال کند. وی ابراز امیداواری کرده این حملات را مهار کند. جو بایدن مکررا از افزایش تزریق واکسن کووید-۱۹ در آمریکا حمایت و آن را تشویق کرده است. چهل و هشت ایالت آمریکا و منطقهٔ فدرال پایتخت در سرزمین اصلی ایالات متحدهٔ آمریکا واقع در آمریکای شمالی میان کانادا و مکزیک قرار دارند.

این فعال اصلاحطلب تصریح کرد: مشکل اصلی در وحدت یا عدم وحدت سران اصلاحات و اعتدال نیست بلکه مشکل اصلی این است که مردم دیگر این جریانها را قبول ندارند و بنابراین، مثل این است که در خانه داماد، عروسی باشد و عروس خبر نداشته باشد.

انتظاری هم غیر از این نیست چراکه در ابتدای این دولت گفته شد ما دولت راستگویان هستیم؛ پس خودشان باید این را نشان دهند. زواوی در ادامه تاکید کرد: ما سال ها با ائتلاف آمریکایی- صهیونیستی جنگیدیم و هزاران شهید و جانباز در این راه دادیم، ما ملت جهاد و شهادت هستیم و بر اساس آیات قرآن کریم دشمن صهیونیستی بر هیچ عهدی پایبند نیست.

برای واقعگرایان توصیف ویژگی نظام بینالملل بر اساس آنارشی است و مهمترین واقعیت تجربی قدرت ملی در نظر گرفته میشود.(Krasner, 2002: 265) مر شایمر، آنارشی بینالملل و نه ماهیت انسانی را سنگ بنای مفروضات واقعگرایی میداند. چقدر احتمال تحقق چنین سناریویی را میدهید؟ البته یک فرد سیاسی همواره باید خود را برای هر سناریویی آماده کند؛ چه با مصداق پوپولیسم چه بدون آن و آقای روحانی هم حتما به این مسئله توجه لازم را دارد.

با توجه به دغدغههای آن بخش از مردم که مطالبات سیاسی تحققنیافته دارند، اصلاحطلبان تا چه حد میتوانند آنها را به ادامه حمایت از دولت مجاب کنند؟ اما واکنش کاخ کرملین تفاوت زیادی با دوران جنگ سرد ندارد. روسای دانشگاههایی که آقای هاشمی در شورا معرفی کرد با رای بالا پذیرفته میشدند اما روسایی که آقای فرجی دانا به این شورا معرفی میکرد، رأی نمیآورد و یا با رأی پایین پذیرفته میشد.