بررسی تاثیر گسترش منابع گازی نامتعارف بر تولید گاز طبیعی ایران: رویکرد پویاییشناسی سیستم

معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر اقتصاد و دارایی گفت: نظام درآمدی کشور از سمت و سوی حاصل از فروش نفت خام به سوی درآمدهای پاک مالیاتی سوق پیدا میکند. مطالعات متعددی در رابطه با اثرات نامتقارن شوک­های نفتی بر تولید، در داخل و خارج کشور انجام شده است که در این بخش به بررسی برخی از این مطالعات پرداخته می­شود. مطالعه حاضر به بررسی مسیر دراز مدت اکتشاف، استخراج و تولید گاز طبیعی در ایران در شرایط گسترش تولید گاز از منابع نامتعارف آن در سطح جهان با استفاده از رویکرد پویاییشناسی سیستم پرداخته است.

هدفی که نابود کردن آن در دستور کار دشمنان خارجی کشور و مردم از یک سو و مدیران نالایق داخلی از سوی دیگر است. یافته های دیوان محاسبات کشور از مقایسه منابع حاصل از واگذاری دارایی­های سرمایه­ای با منابع حاصل از نفت و فرآورده های نفتی حاکی است ؛ نرخ 23 هزار تومانی و صادرات 1.2 میلیون بشکه در روز اعمال شده است منابع حاصل از صادرات نفت با رشد 106 درصدی در لایحه مواجه است.

اولین عدد کسری تراز عملیاتی ۱۸۳ هزار میلیارد تومانی است. در این گزارش چند عدد قابل توجه وجود داشت. به گزارش تجارتنیوز، دیوان محاسبات گزارش تفریغ بودجه سال ۹۹ را منتشر کرد.

بودجه سال ۱۴۰۱ سقف منابع حاصل از ارزش صادرات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز و منابع مربوط به سه درصد ( ۳ ٪ ) این قانون معادل سه میلیون و هزار و چهارصد و پنجاه میلبارد ( ۰۰ ۳۸۱۸.۲۵۰.۰۰۰.۰ ) ریال برابر ۳۸۱ هزار و ۸۲۵ میلیارد تومان تعیین میشود. بنابراین کل درآمد نفتی برابر ۳،۰۴۲،۳۲۵ میلیارد ریال خواهد بود. براساس این گزارش، درآمد دولت از محل فروش نفت در بودجه ۹۹ نسبت به قانون بودجه ۶۹ درصد کمتر بوده است.

بخش­هایی نیز که در نتیجه واردات گسترده کالاهای مصرفی در دوره افزایش درآمد نفت از گردونه تولید خارج شده بودند، در این دوره احیا نخواهند شد (امامی و ادیب­پور، 1388: 7-6). براساس این مطالعات، تأثیر منفی شوک­های منفی بر تولید بیش از تأثیر مثبت شوک­های مثبت می­باشد. وی همچنین میگوید از دیگر اولویتهای اصلی ایران در زمینه افزایش تولید در صنعت نفت و گاز، توسعه میادین پرشماری است که در گذشته بر سر توسعه آنها با شرکای روسی به توافق رسیده بود؛ اما به دلیل اعمال مجدد تحریمها پس از خروج آمریکا از برجام، این طرحها ناکام مانده بودند.

بر اساس برنامه واردات و صادرات شرکت ملی نفت ونزوئلا که به دست رویترز رسیده است، نفتکش بسیار غول پیکر با پرچ ایران به نام «اِستِلا» تحت مالکیت شرکت ملی نفتکش ایران در روز جمعه وارد آبهای ونزوئلا شده است. اینگونه بود که بانکها رشد کردند. بر این اساس میزان درآمدهای مالیاتی در بودجه ۱۴۰۱ حدود ۵۲۷ هزار میلیارد تومان برآورد شده که رشد قابل توجهی نسبت به بودجه ۱۴۰۰ داشته است، بر اساس اظهارات رئیس سازمان برنامه و بودجه رشد درآمدهای مالیاتی بودجه ۱۴۰۱ حدود ۴۵ درصد خواهد بود.

نرسی قربان، کارشناس حوزه گاز و انرژی با اشاره به پیشینه بحث ایجاد هاب گازی و گسترش سوآپ به «دنیایاقتصاد» گفت که در سالهای گذشته قرار بود با دریافت گاز مازاد کشورهای همسایه مانند ترکمنستان، امکان افزایش صادرات گاز به دیگر همسایگان در شرق یا غرب کشور را داشته باشیم که این امر نیز عملی نشد. افزایش ۱۱۸ درصدی یا به تعبیری ۲.۲ برابری درآمدهای صادراتی نفت ایران درحالی رقم خورده است که مقامات کشور از بازگشت تمام این درآمدهای ارزی به کشور خبر میدهند.

استفاده میکنند. نتایج نشان میدهد که این دو متغیر اقتصاد کلان به عنوان دو شاخص تعیینکنندهی تورم، قدرت توضیحدهندگی بازده سهام را ندارند و در توضیح بازدهی سهام مناسب به نظر نمیرسند یا به عبارت دیگر، هیچکدام از این دو متغیر، تغییرات بازده سهام را توصیف نمیکنند. به عبارت دیگر با وجود تاثیرات انکار ناپذیر تغییرات قیمت جهانی نفت بر بسیاری از متغیرهای اقتصاد کلان، به دلیل کوچک بودن بازار سرمایه ایران و تاخیر در اثر گذاری تغییرات قیمت نفت بر سود آوری و قیمت سهام شرکتها، شاخص بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران واکنش محدودی درقبال تغییرات قیمت نفت داشته است.

شرکت­های فعال در بورس شرکت­هایی هستند که قیمت آنها در شاخص بازده نقدی سهام محاسبه شده توسط بورس اثرگذار بوده­اند. در این قسمت از مقاله قصد بر آن است که به بیان مدل و تجزیه و تحلیل نتایج بدست آمده از مدل­های برآورد شده و مدل شبیه­سازی شده پرداخته شود. متغیرهای کلان اقتصادی ایشان، تورم، رشد شاخص سهام، رشد نرخ اشتغال، و تولید ناخالص داخلی در نظر گرفته شده و اثر آن ها را در بورس اوراق بهادار تهران، با استفاده از الگوی سادهی رگرسیون بررسی کرده است.

در این تحقیق رابطة بلندمدت شاخص قیمت سهام بورس تهران با استفاده از نظر پورتفولیو و تئوری اساسی فیشر و داده های ماهانة دورة 1381-1369 بررسی شده است. 1- تعیین رابطهی میان شاخص کل بازدهی سهام با متغیرهای کلان اقتصادی، نظیرتورم، حجم نقدینگی، نرخ ارز، قیمت طلا و قیمت نفت.

به عبارت دیگر، با وارد شدن شوک جدید به بازار، شاخص بازدهی کل برای مدت طولانیتری تحتتاثیر قرار میگیرد. در این پژوهش میزان و درجهی اثرپذیری شاخص کل بازدهی سهام بورس اوراق بهادار تهران از تغییرات متغیرهای کلان اقتصادی با استفاده از مدل اقتصادسنجی(1,1)GARCH مورد سنجش قرار گرفته است. در این تحقیق ازمتغیرهای بازدهی سهام، درصد تغییرات نرخ ارز و بازدهی سهام شاخص بازار، به صورت شش ماهه، طی دورهی1380-1375 استفاده شده است.

براساس نتایج این پژوهش، درصد تغییرات نرخ ارز بربازدهی سهام دارا­ی اثر منفی بوده است. نوسانات بازارهای مالی، محققان را به مدلهای کاربردی برای اندازهگیری و پیشبینی نوسانات بازدهی سهام و شاخص قیمت بازار سهام متمایل کرده است. اگر چه نتایج نشان میدهد که تورم و رشد نرخ اشتغال بر بازده سهام تاثیری ندارد، اما تولید ناخالص داخلی (تاثیر محدود) و رشد شاخص قیمت سهام (تاثیر قابل ملاحظه) بر بازده موثر هستد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت سیزدهم ادامه داد: دولت باید منابع مصوباتی مانند همسان سازی که پیش از این تصویب شده است را تامین کند، در حال حاضر صندوق ها ۶ الی ۷ درصد را پرداخت و مطرح می کنند که نمی توانند پرداخت کنند، بنابراین دولت آن را پرداخت می کند. اما نکته مهم این است که دولت حتی نتوانسته این کسری را از طریق فروش نفت جبران کند و مجبور به انتشار عجیب اوراق مالی شده است.

طراحی و وارد کردن الگوی سیستمی پویا در خصوص گازهای نامتعارف به صورت زیرسیستم به الگو که بتواند رفتار پویای این نوع از گازها را شبیهسازی کند و همچنین ورود بحث رقابت گازی به الگو در قالب بازیهای پویا و استراتژیک از جمله مواردی است که میتواند زمینهای برای انجام پژوهشهای آتی باشد. این ضریب (0.617) نشانگر این است که نوسانهایزمانجاری نقش زیادی درنوسان و انحراف شاخص بازده سهام بورس اوراق بهادار تهران داشته است.

قلمرو مکانی در این تحقیق، شامل تمامی شرکت­های فعال در بورس اوراق بهادار تهران در دوره­ی مورد آزمون است. بیاتی (1384)، در تحقیقی رابطهی تورم با شاخص قیمت سهام و بازدهی نقدی سهام بورس اوراق بهادارتهران را مورد بررسی قرار داد. سعیدی و کوهسیاران (1388)، به بررسی ارتباط شاخصهای تورم (CPI,PPI) و بازده سهام در بورس اوراق بهادار از تیر 1371 تا خرداد 1387 میپردازند.

براساس این نمودارها، روند مقادیر شبیهسازی شده در سه متغیر مورد بررسی به مقادیر واقعی متغیرها نزدیک است. در این راستا، عمر ذخایر گازی کشور با روند کنونی به حدود 30 سال در سال 1414 خواهد رسید.

وی برای این منظور دادههای ماهانهی 1383-1369 را استفاده کرد و به این نتیجه رسید که سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار نمیتواند سپر مناسبی در برابر تورم باشد. شانا: درآمدهای لیبی از محل فروش محمولههای نفت و گاز در سال ۲۰۲۱ به بالاترین سطح در پنج سال اخیر رسید.

استفاده شده است. داده های مورد استفاده مربوط به دورة زمانی 1996 تا 2010 به قیمت ثابت دلار سال 2000 و کشورهای منتخب عبارتند از: برزیل، کانادا، چین، فرانسه، آلمان، یونان، هند، ایران، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی، مالزی، عربستان سعودی، اسپانیا، ترکیه، انگلستان، آمریکا می باشد.

کاربرد اغلب ابزارهای اقتصادسنجی سریهای زمانی برای مدلسازی میانگین شرطی متغیرهای تصادفی است؛ در حالی که اغلب نظریههای اقتصادی برای کار با واریانس شرطییا نوسانات یک فرآیند طراحی شدهاند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت سیزدهم گفت: براساس قانون بودجه ما اجازه تخصیص ارز ترجیحی در نیمه دوم سال را نداشتیم که این موضوع را خود شما تصویب کردید که تصمیم درستی نیز بود، زیرا تخصیص این ارز موجب خلق پول می شد و بخش قابل ملاحظه ای از تورم ۵۰ درصدی مربوط به این موضوع است. یعنی درآمدهای تعریف شده در بودجه کفاف هزینهها را نداده و دولت برای جبران آن مجبور به واگذاری دارایی سرمایهای (نفت) یا دارایی مالی (اوراق بدهی) شود.